آنان هشدار دادند که خانوادههای ناآگاه، فقدان سواد رسانهای و بیتوجهی به نیازهای عاطفی و هویتی نوجوانان، همچون سدی محافظتشکن، جوانان را در معرض تهاجم فرهنگی و رسانهای دشمن قرار میدهد.
بررسی رویدادهای هفتههای گذشته نشان میدهد که رسانههای معاند و گروههای آشوبگر، با بهرهگیری از روشهای روانشناختی پیچیده، هیجانات سرکوبشده، حس کنجکاوی و میل به خودنمایی نوجوانان را هدف گرفتهاند.
در چنین شرایطی، نوجوانی که در مرحله حساس هویتیابی و خودشناسی به سر میبرد، اگر از پشتوانه تربیتی و رسانهای کافی برخوردار نباشد، به سادگی جذب محتواها و شعارهای فریبنده میشود. کارشناسان در بیانیه خود خاطرنشان کردند که جوان و نوجوان امروز، در جستجوی معنا، تعلق و دیدهشدن است و اگر نهادهای تربیتی نتوانند این نیازهای مشروع را به شکلی سازنده پاسخ دهند، او به سوی منابع دیگر که گاه مخرب و خطرناک هستند، گرایش پیدا خواهد کرد.
غفلت خانوادهها چه پیامدی دارد؟
علی هادیپور، روانشناس و متخصص دوران نوجوانی با اشاره به ویژگیهای حساس این دوره سنی، گفت: نوجوان در سنین بلوغ بهطور طبیعی به دنبال استقلال، ابراز وجود و دیدهشدن است و این خواستهها نهتنها نگرانکننده نیست، بلکه بخشی سالم از فرایند رشد او به شمار میآید.
وی در گفتگو با پایگاه خبری تحلیلی «بلاغ» افزود: اگر خانواده، مدرسه و جامعه نتوانند فضایی امن، شنوا و هدایتگر برای نوجوان فراهم کنند، او برای پاسخ به نیازهای عاطفی و هویتی خود به فضای مجازی و رسانههای بیضابطه روی میآورد. در چنین شرایطی، جریانهای معاند با شناخت دقیق این خلأ، از طریق تولید محتوای جذاب و احساسی تلاش میکنند نوجوانان را تحت تأثیر قرار دهند.
این روانشناس تأکید کرد: به جای سرزنش یا برخوردهای قهری با نوجوانان، باید بر آموزش مهارتهای زندگی، تقویت تفکر انتقادی و افزایش تابآوری روانی آنها تمرکز کرد؛ چرا که توانمندسازی نوجوان، مؤثرترین راه برای مصونسازی او در برابر آسیبهای فرهنگی و رسانهای است.
نوجوان قربانی جنگ شناختی میشود
فاطمه طاهری، کارشناس و تحلیلگر رسانه، با اشاره به شکاف عمیق سواد رسانهای در جامعه، اظهار کرد: متأسفانه بخش قابل توجهی از والدین و حتی مربیان آموزشی، از دانش کافی برای تشخیص محتوای سالم از ناسالم و شناسایی تکنیکهای اقناعی و فریبنده رسانههای معاند برخوردار نیستند.
وی در گفتگو با پایگاه خبری تحلیلی «بلاغ» افزود: این ناآگاهی موجب میشود نوجوانان در میانه میدان پرخطر و پیچیده رسانهای بدون راهنما رها شوند؛ فضایی که در آن، جریانهای مخرب با بهرهگیری از ابزارهای حرفهای و پیامهای هدفمند، ذهن و باور نسل نوجوان را هدف قرار میدهند.
این تحلیلگر رسانه تأکید کرد: ضرورت دارد برنامهریزی فوری، منسجم و گستردهای برای ارتقای سواد رسانهای خانوادهها و معلمان انجام شود؛ آموزش اصول تربیت رسانهای، تشخیص اخبار جعلی و نحوه تعامل سالم با فضای مجازی، میتواند نقش مؤثری در صیانت فکری و فرهنگی نوجوانان ایفا کند.
مسئولان تربیتی و فرهنگی کشور بر اجرای سریع و مؤثر چند برنامه کلیدی تأکید کردهاند:
۱. آموزش همگانی خانوادهها و معلمان: برگزاری کارگاههای تعاملی و ارائه محتوای ساده و کاربردی برای ارتقای سواد رسانهای و تربیتی.
۲. تولید محتوای جذاب و هویتساز داخلی: سرمایهگذاری بر تولید بازیهای رایانهای، فیلمهای پویانمایی، سریالها و محتوای شبکههای اجتماعی که پاسخگوی نیازهای هیجانی، هویتی و معنوی نوجوانان باشد.
۳. تقویت نظام تربیت رسانهای در مدارس: گنجاندن دروس مرتبط با سواد رسانهای، تفکر انتقادی و مهارتهای زندگی در برنامه درسی دانشآموزان.
۴. حمایت روانشناختی از نوجوانان: ایجاد خطوط مشاوره رایگان، فضای گفتوگوی امن در مدارس و تقویت مشاوران متخصص در حوزه نوجوان.
به گزارش بلاغ؛ نوجوان امروز، نه تنها آیندهساز کشور، که سرمایه زنده و پویای حال حاضر است. او با انرژی، آرمانخواهی و استعدادهای بیکرانی که دارد، اگر در محیطی آگاهانه، حمایتگر و هوشمند پرورش یابد، بیتردید سدی استوار در برابر هرگونه توطئه دشمن خواهد شد.
محافظت از نوجوانان در برابر تهدیدات رسانهای، نیازمند عزم ملی، همکاری خانواده، مدرسه، رسانههای داخلی و نهادهای فرهنگی است. با سرمایهگذاری بر آموزش، تولید محتوای جذاب و ایجاد فضای امن برای گفتوگو، میتوانیم نسلی خلاق، آگاه و مقاوم پرورش دهیم که نه تنها فریب تبلیغات دشمن را نمیخورد، که به سفیری برای انتشار امید، آگاهی و ارزشهای اصیل ایرانی-اسلامی تبدیل شود. آینده روشن است، اگر دست در دست هم، مسئولیت خود را در قبال نسل جوان به خوبی ایفا کنیم.
گزارش: مجید ناییجی
انتهای خبر/
